Prowadzenie zajęć przez Internet jest inną formą zajęć i wymaga od nauczyciela akademickiego zmiany szeregu zachowań typowych dla tradycyjnej edukacji. Ponieważ sala wykładowa zastąpiona zostaje w e-kształceniu wirtualną klasą, prowadzi to do szeregu zmian, m.in. ulega przekształceniu:

  • kontakt ze studentami,

  • forma komunikacji,

  • sposób podania informacji,

  • czas pracy,

  • system oceniania.

Należy pamiętać, iż kontakt ze studentem ma miejsce przede wszystkim za pośrednictwem platformy edukacyjnej. Mimo spotkań „twarzą w twarz” na organizowanych przez uczelnię zjazdach (pamiętajmy, że w Polsce nauka odbywa się w trybie mieszanym: część zajęć na platformie, część tradycyjnie), większość czasu spędza się właśnie w Sieci. Zmianie ulega w związku z tym kanał przekazu informacji, a nauczyciel musi także przejść na inną formę przekazu — komunikacja ustna zastąpiona zostaje przez pisaną.

Kolejną różnicą między tradycyjnym nauczaniem a zdalnym, jest udział nauczyciela w podawaniu treści studentom. Wirtualne zajęcia przygotowywane są wcześniej, jeszcze przed rozpoczęciem semestru. Wykładowca akademicki ma za zadanie napisać pełny kurs zawierający wiele elementów. Jego pracę wspomaga Zespół do spraw Nowych Metod Kształcenia, którzy podczas specjalnych szkoleń wskazuje, jak przygotować materiały do e-edukacji, na co należy zwrócić szczególną uwagę itp.

Pełnione przez nauczyciela akademickiego funkcje podczas prowadzenia zajęć online powodują, że dość często nazywany jest on prowadzącym lub tutorem, gdyż określenia te najlepiej charakteryzują rodzaj powierzanych mu zadań.

Prowadzenie zajęć w sieci nie jest zadaniem łatwym — na podstawie rozwiązanych testów, nadsyłanych zadań, projektów e-nauczyciel musi poznać studenta, dostrzec jego możliwości i ograniczenia. Dotrzymywanie terminów składania prac oraz ich poziom decydują o identyfikacji konkretnej osoby, a tym samym umożliwiają późniejszą ocenę. Umiejętność rozpoznawania indywidualnego stylu wypowiedzi oraz sposobu pracy pomaga prowadzącemu w weryfikacji samodzielności i uczciwości danego uczestnika zajęć.

Personalizacja „wirtualnego” studenta jest podstawowym warunkiem wystawienia mu sprawiedliwej oceny. System oceniania, szczególnie w e-edukacji, musi być jasno i bardzo precyzyjnie zdefiniowany oraz połączony z oceną aktywności na tradycyjnych spotkaniach w sali wykładowej. Każdy przedmiot, ze względu na swoja specyfikę, wymaga wypracowania odrębnych kryteriów, które uwzględniają zarówno pracę na platformie edukacyjnej, jak i na zajęciach.

Zarządzanie czasem przeznaczonym na pracę na platformie jest kolejnym wyzwaniem dla nauczyciela online. Prowadząc zajęcia w sieci nie ma się narzuconych odgórnie godzin pracy — trzeba samemu zadecydować, ile czasu spędzi się na platformie edukacyjnej, by wypełnić wszystkie obowiązki.

Zarysowana specyfika nauczania na odległość wymaga od nauczyciela innego przygotowania i zwrócenia uwagi na nietypowe — dla tradycyjnego kształcenia — zadania. Stąd celowe i konieczne staje się ukończenie odpowiednich szkoleń przygotowujących do pracy ze studentami w sieci, w trakcie których przyszli prowadzący nabywają nowych, typowych dla kształcenia zdalnego kompetencji.

Podstawowe umiejętności, którymi powinien wykazać się nauczyciel akademicki prowadzący zajęcia w sieci:

  1. Kompetencje techniczne

    • potrafi sprawnie posługiwać się komputerem (obsługa dowolnego systemu operacyjnego, aplikacji biurowych, poczty elektronicznej, komunikatorów oraz platformy edukacyjnej);

    • zna wirtualne środowiska nauki tj. platformę edukacyjną;
    • korzysta sprawnie z zasobów Internetu.

  2. Kompetencje komunikacyjne

    • potrafi sprawnie i precyzyjnie wyrażać w piśmie swe myśli, oceny, sądy itp.;

    • potrafi prowadzić/moderować rozmowy w sieci, zarówno w trybie synchronicznym, jak i asynchronicznym;

    • zna zasady komunikacji werbalnej;

    • zna zasady komunikowania w Sieci.

  3. Kompetencje psychologiczno-pedagogiczne

    • zna podstawy psychologii komunikowania się w Sieci;

    • potrafi, w trakcie prowadzenia zajęć w Sieci, przybierać różne role, np. mentora, przewodnika;

    • umie kontrolować swoje emocje;

    • potrafi wykazać się asertywnością, jak również empatią;

    • potrafi przyznać się do błędu.

  4. Kompetencje organizacyjne

    • potrafi kierować pracą studentów, zarówno w grupie, jak i pojedynczych osób;

    • potrafi przydzielać różnorodne zadania, projekty i role studentom;

    • umie aktywizować i motywować studentów.

  5. Kompetencje merytoryczne

    • potrafi zaktualizować i ocenić opracowany e-kurs oraz dokonać w nim poprawek;

    • potrafi przygotować autorskie materiały do e-kursu.

  6. Kompetencje dydaktyczno-metodyczne

    • zna w teorii i praktyce dydaktykę oraz metodykę tradycyjnego kształcenia;

    • zna w teorii i praktyce dydaktykę oraz metodykę kształcenia on-line;

    • umiejętnie stosuje aktywizujące metody nauczania;

    • umie bezstronnie, systematycznie dokonywać oceny prac studentów;

    • potrafi dokonać ewaluacji własnych zajęć;

    • szuka nowych, niestandardowych rozwiązań dydaktycznych.

  7. Kompetencje autoedukacyjne

    • stale rozwija swoją działalność naukową i badawczą w dziedzinie e-edukacji;

    • pogłębia swą wiedzę w zakresie kształcenia zdalnego.

  8. Kompetencje moralne

    • zna i przestrzega normy i zasady etyczne, moralne obowiązujące w społeczeństwie i sieci WWW (netykieta);

    • rozumie i respektuje cudze poglądy, systemy wartości oraz odmienne wyznania;

    • zna tabu panujące w danej społeczności i nie narusza go.